Wat is erger, friet of chips?

Als je je afvraagt wat erger of ongezonder is, friet of chips, is het antwoord genuanceerder dan je misschien denkt. Het hangt namelijk sterk af van hoe je ernaar kijkt: vergelijk je het gewicht, de portiegrootte of de bewerkingsgraad? Over het algemeen worden chips als ongezonder beschouwd als je kijkt naar de voedingswaarde per 100 gram, maar de context is belangrijk.

Calorieën en vetgehalte

Wanneer we puur naar de getallen per 100 gram kijken, winnen de chips het op het gebied van calorieën en vetten – in negatieve zin. Chips zijn flinterdunne schijfjes aardappel die gefrituurd worden totdat al het vocht verdwenen is. Omdat water geen calorieën bevat en vet wel, is het eindproduct extreem energiedicht. Chips bevatten al snel 540 calorieën en 35 gram vet per 100 gram.

Friet daarentegen is dikker. Tijdens het frituren wordt de buitenkant krokant en neemt deze vet op, maar de binnenkant blijft zacht en bevat nog veel water. Hierdoor bevat friet (uit de frituur) gemiddeld zo'n 300 tot 315 calorieën en ongeveer 15 gram vet per 100 gram. Per hap krijg je bij chips dus aanzienlijk meer vet en calorieën binnen dan bij friet.

Verzadiging en portiegrootte

Hier wordt het lastig. Omdat friet vaak als onderdeel van een maaltijd wordt gegeten, is een standaard portie bij de snackbar al snel 150 tot 200 gram (of meer). Een klein zakje chips is 40 gram, maar een grote zak die je op de bank opentrekt bevat vaak 200 gram of meer. Omdat friet meer water en zetmeel bevat en minder 'dooreet-effect' heeft dan de zoute, krokante chips, verzadigt friet vaak wel beter. Van chips kun je eindeloos blijven eten zonder dat je maag echt vol voelt, wat gevaarlijk is voor de totale inname.

Zout en toevoegingen

Beide producten bevatten veel zout, maar aan chips worden vaak meer kunstmatige smaakversterkers, kleurstoffen en aroma's toegevoegd, zeker bij varianten als paprika of bolognese. Friet is in de basis puur aardappel en vet, waarbij je vaak zelf invloed hebt op de hoeveelheid zout die je eroverheen strooit.

Acrylamide

Bij het verhitten van aardappelproducten op hoge temperaturen kan de stof acrylamide ontstaan, wat schadelijk kan zijn voor de gezondheid. Omdat chips dunner zijn en donkerder worden gebakken om krokant te worden, bevatten ze over het algemeen hogere gehaltes acrylamide dan goudgele friet.

Conclusie

Puur op basis van productsamenstelling zijn chips 'erger' door de hogere concentratie vet, calorieën en toevoegingen. Echter, omdat friet vaak in grotere porties wordt gegeten, kan de totale schade daar ook flink oplopen. Wil je toch genieten? Kies dan voor dikke frieten (minder vetoppervlak) of bak ze in de oven of airfryer, dat scheelt aanzienlijk in het vetgehalte.