Zijn tomaten afkomstig van aardappelen?

Nee, tomaten zijn niet afkomstig van aardappelen. Hoewel dit een veelvoorkomende misvatting is, hebben we hier te maken met twee totaal verschillende planten. Toch is de verwarring heel begrijpelijk, want ze zijn wel degelijk nauw aan elkaar verwant.

De nachtschadefamilie

Zowel de tomaat als de aardappel behoort tot de nachtschadefamilie, ook wel bekend als de Solanaceae. Dit is een grote plantenfamilie waartoe bijvoorbeeld ook de aubergine en de paprika behoren. Je kunt ze eigenlijk zien als neven van elkaar. Ze delen een verre, gezamenlijke voorouder die miljoenen jaren geleden in Zuid-Amerika leefde. Vanuit die voorouder hebben ze zich echter op compleet verschillende manieren en in hun eigen tempo ontwikkeld.

Vrucht versus knol

Het belangrijkste verschil tussen de twee zit in de manier waarop de plant groeit en welk deel je uiteindelijk eet. Bij een tomatenplant geniet je van de sappige vruchten die bovengronds aan de takken groeien. De aardappel is botanisch gezien geen vrucht, maar een knol. Dit is een verdikt deel van de ondergrondse stengel waarin de plant zetmeel en andere voedingsstoffen opslaat om zo de wintermaanden te kunnen overleven.

Een bijzondere combinatie

Omdat ze zo dicht bij elkaar staan in het plantenrijk, delen ze verrassend veel eigenschappen. Ze hebben vergelijkbare bodemeisen en zijn helaas ook vatbaar voor precies dezelfde ziektes, zoals de beruchte aardappelziekte (Phytophthora). Deze nauwe verwantschap maakt daarnaast een bijzonder tuinbouwkunstje mogelijk: het enten van de planten. Het is mogelijk om de bovenkant van een tomatenplant vast te maken aan de wortels van een aardappelplant. Hierdoor krijg je één enkele plant die tegelijkertijd tomaten boven de grond én aardappelen onder de grond produceert. Hoe fascinerend dit ook is, de tomaat blijft een unieke, opzichzelfstaande soort en stamt dus absoluut niet af van de aardappel.