Wanneer moet je tomatenplanten afharden?

Tomatenplanten die je binnen of in een warme kas hebt opgekweekt, kun je niet zomaar de buitenlucht in sturen. Ze zijn gewend aan een beschermde, stabiele omgeving en moeten daarom stapsgewijs wennen aan de wisselende temperaturen, de wind en vooral het directe zonlicht buiten. Dit proces heet afharden. Als je deze cruciale stap overslaat, loop je het risico dat de bladeren verbranden, de stengels knakken door de harde wind of de plant door de kou in een shock belandt, wat de groei flink vertraagt.

Het ideale moment om te starten

Het moment waarop je begint met afharden hangt sterk af van het weer, maar de algemene vuistregel is dat je hier ongeveer zeven tot veertien dagen de tijd voor neemt voordat je de tomatenplanten definitief op hun vaste buitenplek plant. In Nederland en België houden we hiervoor meestal IJsheiligen aan, een periode die rond half mei valt. Na IJsheiligen is de kans op nachtvorst nagenoeg verdwenen. Je begint dus idealiter in de eerste of tweede week van mei met het afharden, mits de temperaturen overdag ruim boven de 12 graden uitkomen.

Hoe hard je tomatenplanten af?

Het succes van afharden zit hem volledig in de geleidelijke opbouw. Hier is een duidelijk stappenplan om je tomatenplanten zonder stress te laten wennen aan het echte buitenleven:

• Dag 1 en 2: Zet de plantjes overdag een paar uur buiten op een plek waar ze goed beschermd zijn tegen de wind en fel zonlicht, bijvoorbeeld in de schaduw tegen een warme muur. Haal ze ruim voor de avond valt weer naar binnen.
• Dag 3 tot 5: Laat de tomatenplanten elke dag iets langer buiten staan en laat ze zachtjes kennismaken met een uurtje ochtend- of avondzon. Vermijd de felle middagzon altijd, want die verbrandt de tedere blaadjes razendsnel.
• Dag 6 tot 8: Bouw de tijd in het directe zonlicht gestaag verder op. Ook mogen ze nu wat meer wind vangen, waardoor de stammen steviger zullen worden. Laat ze gerust de hele dag buiten staan, tenzij er een flinke regenbui of storm voorspeld is.
• Dag 9 en verder: Nu kun je de planten ook 's nachts buiten laten staan, mits de nachttemperatuur niet meer onder de 10 graden zakt. Na dit proces zijn je planten afgehard en helemaal klaar om definitief in de volle grond of in ruime potten te worden geplant.

Zorg er tijdens deze gewenningsperiode altijd goed voor dat de potgrond niet uitdroogt. Door de buitenwind en de warmte van de zon verdampt het vocht in de potjes veel sneller dan je binnen gewend bent. Met een beetje geduld kweek je op deze manier ijzersterke planten die later in de zomer een overvloed aan smaakvolle, sappige tomaten zullen opleveren.