Hoe gebruik je melk die over de datum is?
Melk waarvan de houdbaarheidsdatum (THT) net is verstreken, belandt vaak onnodig in de gootsteen. Zolang de melk niet klonterig is of extreem vies ruikt, kun je deze vaak nog uitstekend gebruiken. In de keuken is licht verzuurde melk zelfs een geheim wapen voor talloze bereidingen. Het is wel belangrijk om altijd op je zintuigen te vertrouwen: ruik en proef een klein beetje. Is de smaak slechts licht zuur, dan is het perfect bruikbaar. Bij schimmel of een penetrante rotte geur moet je de melk uiteraard wel weggooien.
Luchtig gebak en pannenkoeken
Licht zure melk is een fantastisch alternatief voor karnemelk in bakrecepten. Het zuur in de melk reageert namelijk met baksoda (zuiveringszout). Deze chemische reactie zorgt voor koolzuurbelletjes, wat resulteert in ongekend luchtige pannenkoeken, wafels, muffins of scones. Je kunt de melk een-op-een vervangen in elk recept dat om karnemelk of yoghurt vraagt.
Vlees mals maken
Zure melk bevat melkzuur, wat uitstekend werkt om eiwitten in vlees af te breken. Dit maakt het een ideale basis voor een marinade. Leg stukken kip of varkensvlees een nachtje in een badje van verzuurde melk met wat kruiden en knoflook. Het vlees wordt heerlijk mals en blijft tijdens het bakken of braden veel sappiger. Spoel de marinade voor bereiding lichtjes af en dep het vlees droog voor een krokant korstje.
Zelf verse kaas maken
Als je een grotere hoeveelheid melk over hebt, kun je heel eenvoudig je eigen verse kaas maken, vergelijkbaar met ricotta of paneer. Verhit de melk langzaam in een pan tot net onder het kookpunt. Voeg een klein scheutje azijn of citroensap toe en roer zachtjes. Je zult zien dat de melk gaat schiften: de vaste eiwitten (wrongel) scheiden zich van het vocht (wei). Giet het geheel af door een kaasdoek, laat het goed uitlekken en breng de verse kaas op smaak met een snufje zout en verse kruiden.
Romige soepen en sauzen
In warme gerechten kan oudere melk ook prima dienstdoen. Gebruik het om een gebonden soep, zoals tomaten- of champignonsoep, een romige textuur te geven. Let wel op: omdat de melk al iets zuurder is, schift deze sneller bij hoge temperaturen. Voeg de melk daarom pas aan het einde van de bereidingstijd toe, wanneer de pan al van het vuur is afgehaald, of roer het zachtjes door sauzen op een heel laag vuur.
Toepassingen buiten de keuken
Gek genoeg is melk die over de datum is ook buiten je pannen en beslagkommen nuttig. De melkzuren werken verzachtend voor de huid, waardoor een flinke scheut in bad zorgt voor een zachte huid. Daarnaast kunnen planten in de tuin soms profiteren van verdunde zure melk als extra calciumbron voor de aarde. Gebruik hiervoor een verhouding van een deel melk op drie delen water.
