Waarom worden mensen gewaarschuwd om geen makreel meer te eten?

Er gaan de laatste tijd regelmatig waarschuwingen rond over het eten van makreel, en dit heeft voornamelijk te maken met twee belangrijke factoren: duurzaamheid en gezondheidsrisico's. Hoewel makreel van nature een ontzettend gezonde, vette vis is die boordevol omega-3 vetzuren zit, zijn er specifieke redenen waarom experts aanraden om je consumptie te minderen of bewuster te kiezen.

Duurzaamheid en overbevissing

De belangrijkste reden voor recente waarschuwingen komt vanuit milieuorganisaties. Makreel uit de Noordoost-Atlantische Oceaan heeft namelijk zijn MSC-certificaat, het keurmerk voor duurzame visserij, verloren. Dit komt doordat de landen die in dit gebied vissen het onderling niet eens kunnen worden over de vangstquota. Ze vissen simpelweg te veel, waardoor de makreelpopulatie flink onder druk is komen te staan. Als deze overbevissing op deze manier doorgaat, kan het voortbestaan van de soort in gevaar komen. Consumenten worden daarom aangemoedigd om tijdelijk minder makreel te eten of op zoek te gaan naar duurzamere alternatieven totdat de visstanden zich weer herstellen.

Gezondheidsrisico's: Kwik en zware metalen

Naast het ecologische aspect speelt er ook een gezondheidskwestie. Grote roofvissen, waaronder specifieke makreelsoorten zoals de koningsmakreel, bouwen zware metalen zoals kwik op in hun lichaam. Kwik belandt in de oceanen door industriële vervuiling en wordt geabsorbeerd door kleine vissen. Doordat de grotere vissen deze kleine vissen opeten, hoopt de giftige stof zich op in het vlees. Een te hoge inname van kwik is schadelijk voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel. Daarom krijgen kwetsbare groepen, zoals zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en jonge kinderen, het strikte advies om deze grote makreelsoorten volledig te vermijden. Voor de kleinere, gewone Atlantische makreel is dit risico een stuk lager, maar het blijft verstandig om gevarieerd te eten.

Listeria in gerookte makreel

Tot slot is er nog een belangrijke waarschuwing rondom voorverpakte, gerookte makreel uit de koeling van de supermarkt. Bij koud gerookte en vacuümverpakte vis bestaat er een reële kans op de aanwezigheid van de listeriabacterie. Voor de gemiddelde gezonde volwassene levert dit vrijwel nooit problemen op, maar voor zwangere vrouwen en mensen met een verzwakt immuunsysteem kan een listeriabesmetting levensgevaarlijk zijn. Voor deze risicogroepen luidt het advies om voorverpakte gerookte vis alleen te eten als deze voor consumptie door en door is verhit, bijvoorbeeld in een warme ovenschotel of een borrelende pastasaus.

Kortom, de waarschuwingen betekenen niet dat makreel per definitie ongezond is. Het is vooral een oproep om kritisch te kijken naar de herkomst, rekening te houden met de natuur, en als je binnen een risicogroep valt extra alert te zijn op de soort en de bereiding van de vis.