Wat is het gezondste zout dat je kunt eten?
Het is een vraag die veel thuiskoks bezighoudt: met alle kleurrijke potjes in de supermarkt, van roze Himalaya-zout tot grijs Keltisch zeezout, vraag je je al snel af of het ene gezonder is dan het andere. Het korte en eerlijke antwoord is dat de verschillen qua gezondheid minimaal zijn. Zout is en blijft chemisch gezien voornamelijk natriumchloride.
De mythe van mineralen
Vaak wordt beweerd dat ongeraffineerde zoutsoorten, zoals Himalaya-zout of Keltisch zeezout, veel gezonder zijn omdat ze tientallen mineralen en sporenelementen bevatten zoals magnesium, calcium en ijzer. Hoewel het klopt dat deze zouten sporen van deze stoffen bevatten, zijn de hoeveelheden zo verwaarloosbaar klein dat ze nauwelijks bijdragen aan je dagelijkse aanbevolen hoeveelheid.
Om een significante hoeveelheid mineralen uit dit 'gezonde' zout te halen, zou je zulke grote hoeveelheden moeten eten dat het zout zelf giftig voor je zou worden. Je haalt je mineralen dus veel beter uit groenten, fruit en noten dan uit je zoutpotje.
Jodium: De stille kracht
Als we puur naar volksgezondheid kijken, is het 'standaard' keuken- of tafelzout (vaak aangeduid als JOZO in de volksmond) soms de verstandigste keuze, mits er jodium aan is toegevoegd. In Nederland zit er van nature weinig jodium in onze voeding. Vroeger werd dit opgelost door bakkerszout te verplichten, maar als je weinig brood eet of zelf bakt met zeezout, loop je het risico op een jodiumtekort. Dit is essentieel voor een goed werkende schildklier. Veel hippe zeezouten en Himalaya-zouten bevatten van nature geen of nauwelijks jodium.
Geraffineerd versus ongeraffineerd
Waar ongeraffineerd zout (zoals Keltisch zeezout) wel een voordeel biedt, is de afwezigheid van toevoegingen. Aan gewoon tafelzout wordt vaak een anti-klontermiddel toegevoegd (E-nummers) om te voorkomen dat het gaat klonteren in de strooier. Daarnaast wordt het gebleekt en zwaar bewerkt. Kies je voor een puur natuurproduct zonder toevoegingen, dan zijn de grijze en roze varianten een betere optie, simpelweg omdat ze minder bewerkt zijn.
Het alternatief: Kaliumzout
Voor mensen met een hoge bloeddruk is er nog een categorie: zout met een verlaagd natriumgehalte. Hierbij is een deel van het natrium vervangen door kalium en magnesium. Dit is technisch gezien het 'gezondste' zout voor je hart en bloedvaten, maar in de keuken gedraagt het zich anders en veel mensen vinden de smaak bitterder of minder krachtig.
Conclusie
Het gezondste zout is uiteindelijk minder zout. Of je nu kiest voor exclusief 'fleur de sel' of simpel keukenzout, het effect op je bloeddruk en nieren is nagenoeg hetzelfde door het natrium. Wil je puur natuur koken? Kies dan voor Keltisch zeezout. Wil je zeker weten dat je schildklier tevreden blijft? Zorg dan dat je jodiumhoudend zout gebruikt of voldoende brood eet.
