Welk land heeft spaghetti uitgevonden?

Als je aan spaghetti denkt, denk je waarschijnlijk direct aan Italië. Het beeld van een Italiaanse nonna die met de hand pasta staat te rollen is iconisch. Toch is het antwoord op de vraag wie spaghetti heeft uitgevonden niet zo eenduidig als het lijkt. Hoewel Italië de pasta heeft geperfectioneerd en populair heeft gemaakt, liggen de wortels van de deegsliert waarschijnlijk elders.

De Chinese connectie

Historici en archeologen zijn het erover eens dat de allereerste vorm van 'noedels' uit China komt. In 2005 deden archeologen een opmerkelijke vondst bij de Gele Rivier in China: een perfect bewaarde kom met noedels van maar liefst 4.000 jaar oud. Deze noedels waren gemaakt van gierst, een graansoort die in die regio veel voorkwam.

Dit bewijst dat het concept van deeg tot slierten vormen en koken al duizenden jaren bestaat in Azië. Echter, deze Chinese noedels zijn niet hetzelfde als de moderne Italiaanse spaghetti, die gemaakt wordt van durumtarwe (harde tarwe).

De mythe van Marco Polo

Een hardnekkig fabeltje is dat de ontdekkingsreiziger Marco Polo pasta vanuit China naar Italië bracht in de 13e eeuw. Dit verhaal is waarschijnlijk in de jaren 1920 bedacht door de Amerikaanse pasta-industrie als marketingstunt. In werkelijkheid aten Italianen al lang pasta voordat Marco Polo terugkeerde van zijn reizen. Er zijn zelfs Italiaanse kookboeken en teksten van ver vóór zijn tijd waarin pasta-achtige gerechten worden beschreven.

De Arabische invloed op Sicilië

De meest waarschijnlijke voorloper van de moderne, gedroogde spaghetti komt via de Arabische wereld. Tijdens de Arabische overheersing van Sicilië (rond de 9e eeuw) introduceerden zij een product genaamd itriya. Dit waren dunne slierten gedroogd deeg die lang bewaard konden blijven; ideaal voor lange reizen door de woestijn of op zee.

Het revolutionaire hieraan was het droogproces. Waar Aziatische noedels en vroege Italiaanse pasta's (zoals lasagne-vellen) vaak vers gegeten werden, zorgden de Arabieren ervoor dat pasta een houdbaar handelsproduct werd. Vanuit Sicilië verspreidde deze techniek zich naar het vasteland, met name naar Napels.

Dus, wie krijgt de eer?

Hoewel het concept van de noedel in China is ontstaan en de techniek van het drogen via de Arabieren kwam, is Italië het land dat spaghetti heeft gemaakt tot wat het nu is. De Italianen begonnen durumtarwe te gebruiken, wat de pasta zijn kenmerkende 'bite' (al dente) geeft, en ontwikkelden de specifieke vorm en naam.

Het woord 'spaghetti' komt van het Italiaanse woord spago, wat 'touwtje' betekent. Vanaf de 19e eeuw werd Napels het centrum van de pasta-industrie, waar de slierten in de zeewind te drogen werden gehangen. Je kunt dus stellen: het idee was mondiaal, maar de spaghetti op je bord is onmiskenbaar Italiaans.