Is pindakaas een noot?
Het korte antwoord is nee. Pindakaas is op de eerste plaats een bewerkt voedingsproduct en geen vrucht, maar belangrijker is dat ook de pinda zelf botanisch gezien helemaal geen noot is. Hoewel we pinda's in de volksmond en in de keuken vaak in één adem noemen met cashewnoten, walnoten en amandelen, behoren ze tot een heel andere plantenfamilie.
De pinda is een peulvrucht
De pinda (Arachis hypogaea) behoort tot de familie van de vlinderbloemen. Dat maakt de pinda officieel een peulvrucht, net als linzen, sojabonen, doperwten en bruine bonen. Het grootste verschil met 'echte' noten is de manier waarop ze groeien. Noten groeien doorgaans aan bomen, terwijl pinda's onder de grond groeien. In het Engels worden ze daarom ook wel toepasselijk 'groundnuts' genoemd. De plant laat zijn bevruchte bloemen naar de grond zakken, waar de pinda zich vervolgens in de aarde ontwikkelt.
Waarom de verwarring?
Dat we pinda's toch vaak als noten beschouwen, komt door de culinaire eigenschappen en de voedingswaarden. Net als noten zijn pinda's rijk aan onverzadigde vetten, eiwitten en vitamines. De textuur, de 'crunch' en de smaak zijn vergelijkbaar, en je eet ze vaak op dezelfde momenten, bijvoorbeeld als borrelhapje of verwerkt in gebak. Toch is dit onderscheid cruciaal voor mensen met een allergie. Een pinda-allergie is namelijk iets compleet anders dan een notenallergie, al is het wel mogelijk om voor beide allergisch te zijn.
Waarom heet het pindakaas en geen pindaboter?
In bijna elke andere taal heet het product 'peanut butter', oftewel pindaboter. In Nederland is de naam 'pindakaas' ontstaan door specifieke wetgeving. Het woord 'boter' was vroeger in Nederland een beschermde term en mocht alleen gebruikt worden voor producten die daadwerkelijk romige melkvetten bevatten (echte roomboter dus). Omdat pinda's plantaardig zijn en geen melk bevatten, mocht de naam boter niet op het etiket staan. De term 'kaas' werd in die tijd ook gebruikt voor andere geperste en massieve producten, zoals leverkaas, waardoor de naam pindakaas is ontstaan en altijd is blijven hangen.
