Kun je voorkomen dat tomatenplanten te hoog groeien?

Het beheersen van de hoogte van tomatenplanten is absoluut mogelijk en vaak zelfs noodzakelijk voor een gezonde oogst. Tomaten zijn van nature fervente groeiers die, als je ze hun gang laat gaan, al hun energie steken in het maken van nieuwe stengels en bladeren in plaats van sappige vruchten. Er zijn verschillende methoden om de groei in toom te houden en te zorgen voor compacte, productieve planten.

Kies het juiste ras: stamtomaat versus struiktomaat

De preventie van extreme hoogte begint eigenlijk al bij de aankoop van de zaden of plantjes. Tomatenplanten worden grofweg onderverdeeld in twee categorieën:

• Struiktomaten (zelftoppend): Deze rassen, ook wel 'determinate' tomaten genoemd, groeien tot een bepaalde hoogte (vaak tussen de 60 en 90 centimeter) en stoppen dan vanzelf met groeien. Ze vormen een struikvorm en zijn ideaal als je geen hoge planten wilt.
• Stamtomaten: Dit zijn de doorgroeiers ('indeterminate'). Deze blijven in de hoogte groeien zolang de weersomstandigheden het toelaten. Hierbij is ingrijpen noodzakelijk als je de hoogte wilt beperken.

Het toppen van de plant

Bij stamtomaten is 'toppen' de meest effectieve manier om de hoogte te begrenzen. Dit is een eenvoudige ingreep waarbij je de groeipunt van de hoofdsteel verwijdert. Je doet dit door de stengel twee bladeren boven de laatste bloemtros die je wilt behouden, af te knippen of te breken.

Het juiste moment om te toppen hangt af van je doel. Als de plant het dak van je kas bereikt, top je hem direct. Kweek je buiten? Dan is het verstandig om eind juli of begin augustus te toppen. Hierdoor stopt de lengtegroei en gaat alle energie van de plant naar het rijpen van de trossen die er al hangen. Doe je dit niet, dan maakt de plant in de herfst nog nieuwe bloemen aan die toch geen tijd meer hebben om tomaat te worden.

Voldoende licht voorkomt 'strekken'

Soms worden tomatenplanten extreem lang en sprieterig, niet omdat ze zo hard groeien, maar omdat ze wanhopig op zoek zijn naar licht. Dit noemen we 'fileren' of strekken. De plant maakt dan lange, dunne stengels met grote afstanden tussen de bladeren (de internodiën). Je kunt dit voorkomen door de planten op de zonnigste plek in de tuin of kas te zetten. Kweek je ze binnen voor? Zorg dan voor voldoende kunstlicht of zet ze direct voor een raam op het zuiden, en houd de temperatuur niet te hoog ten opzichte van de hoeveelheid licht.

Wortelbegrenzing

Tot slot heeft de ruimte die de wortels krijgen invloed op de uiteindelijke grootte van de plant. Als je een tomatenplant in de volle grond zet, kan het wortelgestel zich onbeperkt uitbreiden, wat resulteert in een grotere plant. Kweek je in potten? Dan blijft de plant over het algemeen compacter. Een pot van 10 tot 12 liter is vaak voldoende voor een goede oogst, maar beperkt de plant wel enigszins in zijn maximale omvang vergeleken met de volle grond.