Kan tomaat giftig zijn?

Hoewel de tomaat een van de meest gegeten groenten ter wereld is, bevat de plant inderdaad stoffen die in grote hoeveelheden giftig kunnen zijn. Dit heeft te maken met de familie waartoe de tomaat behoort: de nachtschadefamilie. In deze familie komen natuurlijke gifstoffen voor die de plant beschermen tegen insecten en schimmels.

De specifieke gifstof in de tomatenplant heet tomatine. Dit is een glycoalkaloïde die sterk lijkt op solanine, de stof die je in groene aardappelen vindt. Hieronder lees je waar je op moet letten in de keuken:

• Onrijpe groene tomaten: In onrijpe, groene tomaten is de concentratie tomatine het hoogst. Als je hier grote hoeveelheden van eet, kun je last krijgen van misselijkheid, braken, buikpijn en diarree. In extreme gevallen kan het zelfs leiden tot sufheid of ademhalingsproblemen.
• Bladeren en stengels: De groene delen van de plant bevatten de meeste tomatine. Hoewel een klein blaadje als garnering meestal geen kwaad kan voor een volwassene, is het verstandig om de stelen en bladeren niet te consumeren.
• Rijpe tomaten: Zodra een tomaat rijpt en zijn rode kleur krijgt (of geel, oranje, etc.), wordt de tomatine afgebroken. In een rijpe tomaat is de concentratie zo laag dat het absoluut geen gevaar vormt voor de gezondheid.

Er is een belangrijk onderscheid tussen onrijpe rode tomaten en tomatenrassen die van zichzelf groen blijven wanneer ze rijp zijn, zoals de 'Green Zebra'. Deze groene rassen zijn veilig om te eten omdat het gehalte aan tomatine tijdens het rijpingsproces op natuurlijke wijze afneemt, net als bij rode varianten.

In de keuken worden onrijpe groene tomaten soms gebruikt voor chutneys of ingelegde lekkernijen. Door het verwerkingsproces en de doorgaans kleine porties die je hiervan eet, loopt de gezondheid meestal geen gevaar. Let er echter op dat je dit met mate doet en wees extra voorzichtig bij jonge kinderen of mensen met een gevoelig spijsverteringsstelsel.