Waarom is er een tekort aan makreel?
Het is je vast wel eens opgevallen bij de visboer of in de supermarkt: makreel is soms lastiger te krijgen of plotseling een stuk duurder. Dit tekort is niet toe te schrijven aan één simpele oorzaak, maar is het gevolg van een complexe samenloop van biologische veranderingen en menselijk handelen. Hieronder leggen we uit hoe dit precies in elkaar zit.
Verschuiving door klimaatverandering
Een van de belangrijkste, natuurlijke oorzaken is de opwarming van het zeewater. Makrelen zijn gevoelig voor temperatuur en volgen hun voedsel (plankton en kleine visjes). Doordat de oceanen opwarmen, trekt de makreel steeds verder naar het noorden en westen, richting de koelere wateren rondom IJsland en Groenland. Ze zwemmen dus letterlijk weg uit de traditionele visgronden waar Europese vissers ze vroeger gemakkelijk konden vangen. Dit maakt de vangst logistiek lastiger en soms minder efficiënt.
De politieke 'makreeloorlog'
Naast de natuur speelt politiek een enorme rol. Omdat de vis zich verplaatst naar andere wateren, ontstaan er conflicten over wie de vis mag vangen. Traditioneel werd makreel vooral gevangen door de Europese Unie, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk. Nu de vis zich vaker in de wateren van IJsland, de Faeröer Eilanden en zelfs Groenland bevindt, eisen deze landen ook een groter deel van de vangst op.
Helaas kunnen deze landen (de zogenaamde Kuststaten) het al jaren niet eens worden over een eerlijke verdeling. Het gevolg is dat ieder land zijn eigen quota vaststelt. Als je al die quota bij elkaar optelt, wordt er veel meer gevist dan wetenschappers als duurzaam adviseren. Dit leidt tot overbevissing, waardoor de totale visstand onder druk komt te staan en er op termijn minder vis beschikbaar is.
Verlies van duurzaamheidskeurmerken
Voor de consument is er nog een ander direct gevolg merkbaar. Door het politieke getouwtrek en de daaruit voortvloeiende overbevissing, heeft de Noord-Atlantische makreel in 2019 zijn MSC-certificaat (Marine Stewardship Council) verloren. Dit keurmerk garandeert dat vis duurzaam gevangen is.
Veel supermarkten en viswinkels die strikt duurzaam willen inkopen, kiezen er daardoor voor om geen of minder makreel in het assortiment op te nemen zolang het beheer niet op orde is. Hierdoor grijp je als consument soms mis, niet omdat de vis er fysiek niet is, maar omdat deze niet meer voldoet aan de inkoopstandaarden van de winkel.
