Wat is slechter, friet of een snack?

Als je in de snackbar staat en een keuze moet maken tussen een frietje of een snack, lijkt het misschien lood om oud ijzer. Toch is er wel degelijk een verschil in voedingswaarde en de impact op je gezondheid. Om te bepalen wat 'slechter' is, moeten we kijken naar de ingrediënten, de bereidingswijze en de samenstelling van de producten.

De basis: De aardappel versus bewerkt vlees

Laten we beginnen bij de basis. Friet wordt gemaakt van aardappelen. Hoewel aardappelen veel zetmeel bevatten, zijn het in de basis onbewerkte producten die van nature vitamine C, vitamine B6, kalium en vezels bevatten. Wanneer je friet bakt in plantaardige olie, voeg je vet toe, maar het basisproduct blijft herkenbaar.

De gemiddelde snack, zoals een frikandel, kroket of kaassoufflé, valt onder de categorie zwaar bewerkt voedsel (ultra-processed food). Snacks bestaan vaak uit separatorvlees, bindmiddelen, veel zout, kunstmatige smaakversterkers en conserveringsmiddelen. Voedingskundig gezien bevat een snack hierdoor minder nuttige voedingsstoffen dan een aardappel.

Calorieën versus kwaliteit

Hier wordt het verwarrend: als je puur naar calorieën kijkt, is een losse snack vaak 'slanker' dan een gemiddelde portie friet. Een frikandel bevat ongeveer 170 tot 190 calorieën, terwijl een kleine portie friet al snel richting de 350 tot 450 calorieën gaat (zonder saus). Dit komt simpelweg door het volume; je eet in grammen vaak meer friet dan dat ene stukje vlees weegt.

Echter, als we kijken naar wat slechter is voor je lichaam, wint de snack het vaak op negatieve vlakken:

• Verzadigde vetten: Veel snacks bevatten meer 'foute' verzadigde vetten dan friet, zeker als de friet in vloeibare plantaardige olie is gebakken.
• Zoutgehalte: Snacks zijn vaak ware zoutbommen, wat slecht is voor je bloeddruk en nieren. Bij friet heb je het zoutgebruik vaak zelf (deels) in de hand.
• Paneermeel: Snacks met een krokant korstje, zoals de kroket of kaassoufflé, zuigen door het paneermeel meer frituurvet op dan een gladde frikandel of een frietje.

De valkuil van de sauzen

Het is belangrijk om te benoemen dat friet zelden 'kaal' wordt gegeten. Een flinke klodder mayonaise of pindasaus kan de caloriewaarde van je frietje verdubbelen en de hoeveelheid vet drastisch verhogen. Een snack wordt vaker met minder saus of zelfs zonder saus gegeten.

Conclusie: Wat is slechter?

Puur gekeken naar de samenstelling van het product, is de snack slechter. Dit komt door de hoge mate van bewerking, de toevoegingen en het hoge gehalte aan verzadigd vet en zout. Friet is, mits goed gebakken in schone plantaardige olie, een minder bewerkt product.

Wil je echter op je calorie-inname letten? Dan tikt een volledige zak friet harder aan dan één losse snack. De beste keuze in de snackbar is daarom eigenlijk: kies voor een kleine portie friet, deel deze eventueel, en wees matig met vette sauzen.