Kan je intolerant zijn voor tomaten?

Ja, het is zeker mogelijk om intolerant of overgevoelig te zijn voor tomaten. Hoewel de tomaat in veel keukens een onmisbaar basisingrediënt is, van rijke pastasauzen tot frisse salades, kan deze vruchtgroente bij sommige mensen voor vervelende fysieke reacties zorgen. Het is daarbij belangrijk om onderscheid te maken tussen een echte allergie, een intolerantie en overgevoeligheid voor bepaalde stoffen in de tomaat.

Histamine-intolerantie

Een van de meest voorkomende redenen waarom mensen slecht reageren op tomaten, is de aanwezigheid van histamine. Tomaten zijn van nature rijk aan histamine en worden daarnaast beschouwd als 'histaminevrijmakers'. Dit betekent dat ze je lichaam kunnen stimuleren om zelf opgeslagen histamine vrij te geven. Als je lichaam histamine niet snel genoeg kan afbreken, bijvoorbeeld door een tekort aan het enzym DAO, kun je last krijgen van klachten. Symptomen hiervan zijn vaak hoofdpijn, een rode huid (flushing), neusverstopping, hartkloppingen of maag-darmklachten.

De nachtschadefamilie

De tomaat behoort, net als de aardappel, aubergine en paprika, tot de nachtschadefamilie. Deze planten bevatten alkaloïden, stoffen die als natuurlijke bescherming tegen insecten dienen. Sommige mensen zijn gevoelig voor deze stoffen, zoals solanine en tomatine. Een overgevoeligheid voor nachtschades uit zich vaak minder in directe allergische reacties, maar meer in sluimerende klachten zoals gewrichtspijn, ontstekingen, vermoeidheid of een opgeblazen gevoel.

Oraal Allergie Syndroom (OAS)

Soms lijkt het alsof je niet tegen tomaten kunt, maar is er eigenlijk sprake van een kruisreactie. Dit komt vaak voor bij mensen met hooikoorts, specifiek een graspollenallergie. De structuur van de eiwitten in een tomaat lijkt sterk op die van graspollen. Je immuunsysteem raakt in de war en reageert op de tomaat alsof het een pol is. Dit zorgt meestal voor milde, lokale klachten direct na het eten, zoals een jeukend of tintelend gevoel in de mond, lippen en keel.

Zuurgraad en reflux

Tot slot kunnen tomaten fysieke ongemakken veroorzaken zonder dat er sprake is van een allergie of chemische intolerantie. Tomaten zijn vrij zuur. Voor mensen met een gevoelige maag of aanleg voor brandend maagzuur (reflux), kan het eten van tomaten, en met name geconcentreerde producten zoals tomatenpuree, de slokdarm en maagwand irriteren.

Als je merkt dat je klachten krijgt na het eten van tomaten, probeer dan eens om ze te koken of te ontvellen; bij sommige vormen van overgevoeligheid, zoals het oraal allergie syndroom, worden de eiwitten door verhitting afgebroken waardoor je gekookte tomaten vaak wel verdraagt.