Is honing ontsmettend?
Honing staat al eeuwenlang in veel verschillende culturen bekend om zijn krachtige werking. Om direct antwoord te geven op de vraag: ja, honing is absoluut ontsmettend en antibacterieel. Deze bijzondere eigenschap is uitgebreid wetenschappelijk bewezen en rust op een drietal unieke, natuurlijke mechanismen die perfect samenwerken.
Hoe werkt de ontsmettende kracht van honing?
De werking komt niet voort uit één enkel bestandsdeel, maar uit de complete samenstelling van dit gouden natuurproduct. Hieronder vallen de volgende factoren:
- Hoog suikergehalte en laag vochtgehalte: Honing bestaat voor zo'n 80 procent uit suiker. Deze enorme concentratie zorgt voor een osmotisch effect. Dat betekent dat de suikers het vocht letterlijk uit de aanwezige bacteriën en schimmels trekken. Zonder water kunnen deze micro-organismen simpelweg niet overleven of zich vermenigvuldigen.
- Een lage zuurgraad: Met een pH-waarde die doorgaans tussen de 3,2 en 4,5 ligt, creëert honing een behoorlijk zure omgeving. Verreweg de meeste schadelijke bacteriën hebben een sterke voorkeur voor een neutrale omgeving. Door het zuur stopt de groei van ongewenste indringers vrijwel onmiddellijk.
- De vorming van waterstofperoxide: Dit is wellicht het meest ingenieuze deel. Bijen voegen tijdens het verzamelen van nectar een speciaal enzym toe, genaamd glucose-oxidase. Zodra honing vochtig wordt – bijvoorbeeld doordat het in contact komt met speeksel in je keel of vocht uit een wondje – begint dit enzym zijn werk te doen. Het zet de aanwezige suikers langzaam om in kleine hoeveelheden waterstofperoxide. Dit ontsmet de omgeving continu, zonder daarbij gezond weefsel te beschadigen.
Is elke honingsoort even ontsmettend?
Hoewel elke pure, rauwe honing een ontsmettende werking heeft, zijn er uitzonderingen die extra krachtig zijn. De bekendste hiervan is Manukahoning, afkomstig uit Nieuw-Zeeland. Deze variant bevat een extreem hoge concentratie van de natuurlijke stof methylglyoxal (MGO), wat het nog effectiever maakt tegen hardnekkige bacteriën.
Toepassing in de dagelijkse praktijk
In de keuken en het huishouden is deze ontsmettende werking erg handig. Zo kun je met honing marinades of dressings iets langer bewaren. Ook is het de ultieme verzachter bij beginnende keelpijn. Een eetlepel rauwe honing in een glas lauwwarm water of ietwat afgekoelde thee kalmeert en ontsmet de keel op zachte wijze.
Belangrijk om te onthouden is wel dat je honing het beste niet kunt verhitten boven de 40 graden Celsius. Roer je honing direct in kokendheet water, dan gaan de waardevolle enzymen stuk en verlies je helaas een heel groot deel van die geweldige, ontsmettende kracht.