Welke kruiden kunnen je ziek maken?

Kruiden en specerijen zijn de smaakmakers van onze keuken. Ze toveren een eenvoudig gerecht om tot een culinair hoogstandje en hebben vaak zelfs gezondheidsvoordelen. Toch schuilt er een addertje onder het gras: sommige kruiden kunnen je bij verkeerd gebruik of overmatige consumptie daadwerkelijk ziek maken. Zoals de geneeskunde al eeuwen stelt: de dosis maakt het vergif. Hieronder vind je een overzicht van kruiden en specerijen waar je voorzichtig mee moet zijn.

Nootmuskaat

Nootmuskaat is waarschijnlijk het bekendste voorbeeld van een specerij die in grote hoeveelheden giftig kan zijn. Het bevat de stof myristicine. In normale culinaire hoeveelheden, zoals een snufje over de bloemkool of in de bechamelsaus, is dit volkomen veilig. Echter, inname van grotere hoeveelheden (vanaf ongeveer 5 tot 10 gram, ofwel een hele noot) kan leiden tot ernstige symptomen. Denk hierbij aan misselijkheid, duizeligheid, hallucinaties en hartkloppingen. Dit wordt ook wel een 'nootmuskaatvergiftiging' genoemd.

Kaneel (Cassia)

Er zijn twee hoofdsoorten kaneel: Ceylon-kaneel en Cassia-kaneel. De variant die je in de supermarkt het vaakst tegenkomt, is de goedkopere Cassia. Deze soort bevat relatief veel coumarine. Coumarine is een stof die bij langdurige, hoge inname schadelijk kan zijn voor de lever en mogelijk kankerverwekkend is. Voor een volwassene kan dagelijks overmatig gebruik van Cassia-kaneel (bijvoorbeeld in supplementen of grote hoeveelheden in havermout) al risico's met zich meebrengen. Ceylon-kaneel bevat nauwelijks coumarine en is een veiliger alternatief voor grootverbruikers.

Salie

Salie is heerlijk in Italiaanse gerechten, maar bevat de stof thujon. Thujon heeft een neurotoxische werking, wat betekent dat het invloed kan hebben op het zenuwstelsel. In extreem hoge doses kan dit leiden tot toevallen of duizeligheid. Het risico zit hem voornamelijk in het gebruik van pure salie-olie of het drinken van zeer sterke saliethee gedurende lange periodes. Bij normaal gebruik in een pasta of vleesgerecht hoef je je hier echter geen zorgen over te maken.

Zoethout

Zoethout, vaak verwerkt in thee of drop, bevat glycyrrhizinezuur. Deze stof kan ervoor zorgen dat je lichaam vocht vasthoudt, wat leidt tot een verhoogde bloeddruk en een verlaagd kaliumgehalte. Mensen met een hoge bloeddruk of hartklachten moeten daarom extra oppassen met producten die veel zoethout bevatten. Zelfs een paar koppen zoethoutthee per dag kunnen bij gevoelige personen al effect hebben.

Saffraan

Saffraan is de duurste specerij ter wereld en wordt gelukkig spaarzaam gebruikt. Dat is maar goed ook, want in zeer hoge doses (meer dan 5 gram) kan saffraan giftig zijn. Het kan leiden tot bloedingen, braken en duizeligheid. Doses van 10 tot 20 gram kunnen zelfs dodelijk zijn. Gezien de prijs en de sterke smaak zal dit in de keuken echter zelden per ongeluk gebeuren.

Besmetting met bacteriën

Naast de natuurlijke chemische samenstelling van kruiden, kunnen gedroogde kruiden en specerijen soms ook ziekteverwekkers bevatten zoals Salmonella. Omdat kruiden vaak na de bereiding worden toegevoegd of niet lang genoeg verhit worden, overleven deze bacteriën soms. Het is daarom belangrijk om kruiden droog en hygiënisch te bewaren en, indien mogelijk, mee te verhitten in het gerecht.

Conclusie: Paniek is nergens voor nodig. Zolang je kruiden en specerijen gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn – als smaakmaker in normale porties – is er geen gevaar voor je gezondheid. Geniet dus gerust van je gekruide maaltijden, maar onthoud dat overdaad ook in de keuken schaadt.