Wanneer werden aardappelen een groente?

Het antwoord op de vraag wanneer aardappelen een groente werden, is tweeledig. Botanisch gezien is de aardappel namelijk altijd al een groente geweest. Het is de knol van de plant Solanum tuberosum. Echter, de acceptatie ervan als voedsel en de manier waarop we de aardappel in de keuken en in voedingsrichtlijnen classificeren, heeft een lange en interessante geschiedenis doorgemaakt.

De historische introductie

De aardappel komt oorspronkelijk uit het Andesgebergte in Zuid-Amerika en werd in de 16e eeuw door Spaanse ontdekkingsreizigers naar Europa gebracht. In het begin werd de aardappel in Europa helemaal niet als volwaardige groente of voedsel gezien. Sterker nog, men was er in eerste instantie bang voor. De plant behoort tot de nachtschadefamilie, en omdat de groene delen van de plant giftig zijn, heerste er veel wantrouwen.

Gedurende de 17e en het begin van de 18e eeuw werd de aardappel in veel Europese landen voornamelijk gezien als varkensvoer of als een botanische curiositeit in tuinen van de adel. Pas in de loop van de 18e eeuw werd de aardappel echt geaccepteerd als menselijk voedsel, mede door hongersnoden en de inspanningen van figuren zoals de Franse apotheker Parmentier, die de voedingswaarde promootte. Vanaf dat moment werd de aardappel een onmisbaar onderdeel van het dieet, vaak als vervanger van graan.

Culinair en voedingskundig onderscheid

Hoewel de aardappel botanisch een groente is, maken we in de keuken en in de voedingsleer (zoals bij de Schijf van Vijf in Nederland) een duidelijk onderscheid:

• Culinair: We behandelen de aardappel vaak als een 'maaltijdrager', vergelijkbaar met pasta, rijst of brood. Je serveert het meestal naast de groente, niet als de groente.
• Voedingswaarde: Aardappelen zijn rijk aan zetmeel (koolhydraten). Daarom worden ze in voedingsadviezen vaak ingedeeld bij de brood- en graanproducten en tellen ze niet mee voor de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid van 250 gram groente.

Samenvattend: de aardappel is biologisch gezien altijd een groente geweest, werd in de 18e eeuw pas echt 'voedsel' voor de massa, maar wordt op jouw bord tegenwoordig vooral gezien als de koolhydraatbron van de maaltijd.