Waarom zou 50% van de mensen spinazie moeten vermijden?
Hoewel spinazie vaak wordt geprezen als een van de meest gezonde bladgroenten, is het niet voor iedereen de ideale keuze. De voornaamste reden dat een grote groep mensen voorzichtig moet zijn met spinazie, is de hoge concentratie aan oxalaten (oxaalzuur). Dit is een natuurlijke verbinding die in de plant voorkomt om zichzelf te beschermen, maar in het menselijk lichaam kan het voor complicaties zorgen.
Oxalaten hebben de eigenschap zich te binden aan mineralen, met name aan calcium. Wanneer dit gebeurt, vormen zich calciumoxalaatkristallen. Voor mensen die aanleg hebben voor het ontwikkelen van nierstenen, is dit een serieus risico. Ongeveer 80% van alle nierstenen bestaat namelijk uit deze calciumoxalaten. Mensen met een geschiedenis van nierproblemen of een genetische aanleg hiervoor wordt daarom vaak geadviseerd om de consumptie van oxalaatrijke voeding sterk te beperken.
Daarnaast beïnvloedt oxaalzuur de biobeschikbaarheid van voedingsstoffen. Hoewel spinazie veel calcium en ijzer bevat, zorgt het oxaalzuur ervoor dat je lichaam deze mineralen nauwelijks kan opnemen. De oxalaten blokkeren de absorptie in de darmen, waardoor de voedingswaarde op papier hoger lijkt dan wat je daadwerkelijk binnenkrijgt.
Een ander punt van aandacht zijn de nitraten in spinazie. Voor de meeste volwassenen is dit geen probleem, maar bij onjuiste bewaring of herhaaldelijk opwarmen kunnen deze nitraten worden omgezet in nitrieten. In grote hoeveelheden kan dit de zuurstofopname in het bloed belemmeren, wat vooral bij jonge kinderen en mensen met een gevoelige spijsvertering tot klachten kan leiden.
Gelukkig kun je als kok de effecten van oxaalzuur verminderen door de spinazie te blancheren of te koken en het kookvocht weg te gooien. Ook het combineren van spinazie met een calciumbron, zoals room of kaas, helpt. De oxalaten binden zich dan al in de pan of op het bord aan de calcium uit de zuivel, waardoor ze minder snel door de darmen worden opgenomen en je nieren worden ontzien.
