Waarom ruiken mijn handen naar uien?

Tijdens het snijden van een ui beschadig je de celwanden van de groente. Op dat moment treedt er een chemische reactie in werking waarbij enzymen en zwavelverbindingen vrijkomen. De belangrijkste boosdoener is een stof die syn-propaanthial-S-oxide heet. Deze verbinding is berucht omdat het je ogen laat tranen, maar het is ook de reden dat je vingers na afloop zo sterk blijven ruiken.

Wat uiengeur zo lastig maakt, is dat de zwavelmoleculen oplosbaar zijn in vet. Ze hechten zich razendsnel aan de natuurlijke beschermlaag en oliën van je huid. Als je vervolgens je handen wast met warm water en gewone zeep, bereik je vaak het tegenovergestelde effect. De warmte van het water opent je poriën, waardoor de geur juist dieper in de huid kan trekken en daar hardnekkig blijft hangen.

Om echt van de geur af te komen, moet je de chemische verbinding doorbreken of de moleculen absorberen. Hier zijn een paar beproefde methodes die uitstekend werken:

• Roestvrij staal: Dit is een van de meest effectieve trucs in de keuken. Wrijf je vingers onder stromend koud water stevig langs een roestvrijstalen object, zoals de zijkant van je kraan, een lepel of een speciaal stalen zeepje. De zwavelmoleculen binden zich chemisch aan het metaal en verdwijnen direct van je huid.
• Zure middelen: Een scheutje vers citroensap of natuurazijn werkt uitstekend. Het zuur reageert met de zwavel en neutraliseert de penetrante lucht. Zorg wel dat je je handen daarna even afspoelt met koud water, zodat ze niet gaan irriteren.
• Absorberende scrubs: Meng wat zuiveringszout (baking soda) met water tot een pasta, of pak een handje gebruikt koffiedik uit de filter. Als je hiermee je handen zachtjes scrubt, wrijf je de geurmoleculen los en absorberen deze middelen direct de achtergebleven walm.

Tot slot nog een handige tip om het de volgende keer te voorkomen: gebruik altijd een vlijmscherp mes. Een bot mes kneust de uienlagen, waardoor er veel meer cellen stukgaan en de uiengeur zich veel sterker verspreidt. Een scherp mes snijdt er schoon doorheen, wat aanzienlijk scheelt voor zowel brandende ogen als stinkende handen.