Waarom word ik misselijk na het eten van tonijn uit blik?
Het is erg vervelend als een gezonde lunch of snelle maaltijd resulteert in een onpasselijk gevoel. Tonijn uit blik is een van de meest gegeten visproducten, maar het staat erom bekend dat het bij sommige mensen misselijkheid of maagklachten kan veroorzaken. Dit hoeft niet direct te betekenen dat je allergisch bent voor vis; er zijn een aantal specifieke factoren die hierbij een rol spelen.
Histamine en Scombroid-vergiftiging
De meest voorkomende, maar vaak onbekende oorzaak, is de vorming van histamine. Tonijn behoort tot de makreelachtigen en bevat van nature hoge gehaltes aan het aminozuur histidine. Wanneer de vis na vangst niet snel genoeg wordt teruggekoeld of verwerkt, zetten bacteriën dit histidine om in histamine. Dit proces kan al gebeuren voordat de vis in het blik gaat.
Zelfs na het inblikken blijft de histamine aanwezig. Als je hier gevoelig voor bent, kun je last krijgen van klachten die lijken op een allergische reactie, zoals misselijkheid, een rood aangelopen gezicht, hoofdpijn of hartkloppingen. In de culinaire wereld staat dit bekend als scombroid-vergiftiging, hoewel het technisch gezien geen vergiftiging is door bederf in de klassieke zin, maar een reactie op een te hoog histaminegehalte.
De invloed van olie
Kijk goed naar de verpakking: eet je tonijn op waterbasis (naturel) of tonijn in olie? Tonijn in blik wordt vaak geconserveerd in zonnebloemolie of olijfolie. Deze toevoeging maakt het product aanzienlijk vetter en zwaarder. Vet vertraagt de maaglediging, wat betekent dat het voedsel langer in je maag blijft. Voor mensen met een gevoelige spijsvertering, of als je de olie niet goed afgiet, kan deze grote hoeveelheid vet ineens vallen als een blok op de maag, met misselijkheid tot gevolg.
Kwaliteit en verwerking
Er zit veel verschil in de kwaliteit van tonijn uit blik. Gokopere varianten bestaan vaak uit restjes en snippers van verschillende vissen die op diverse plekken zijn verwerkt. Bij deze massaproductie is de controle op de keten soms minder strikt, waardoor de kans op hogere histaminelevels toeneemt. Een steak van tonijn (in blik) is vaak van hogere kwaliteit dan 'tonijnstukken' of 'tonijnmoot'.
Wat kun je eraan doen?
Als je toch graag tonijn blijft eten, probeer dan de volgende aanpassingen om te zien of de misselijkheid verdwijnt:
- Kies voor waterbasis: Stap over op tonijn in water (naturel) in plaats van olie. Dit is lichter verteerbaar.
- Spoel de vis af: Haal de tonijn uit het blik en spoel deze goed af onder de kraan in een vergiet. Hiermee verwijder je conserveringsvloeistof en overtollig natrium.
- Kies een hogere kwaliteit: Probeer tonijn van een merk dat werkt met duurzame vangst (MSC-keurmerk) en hele moten verpakt; vaak is de verwerking hier zorgvuldiger geweest.