Hoe is afternoon tea ontstaan?

Het ontstaan van de klassieke afternoon tea is een prachtig stukje culinaire geschiedenis dat we eigenlijk te danken hebben aan een rammelende maag. Het verhaal neemt je mee terug naar het Engeland van rond 1840, tijdens het Victoriaanse tijdperk. In die tijd was het in de hogere kringen gebruikelijk om slechts twee hoofdmaaltijden per dag te nuttigen: een uitgebreid ontbijt vroeg in de ochtend en een heel laat diner, vaak pas rond acht of negen uur 's avonds.

Anna, de hertogin van Bedford

De hoofdrolspeelster in dit verhaal is Anna Maria Russell, de zevende hertogin van Bedford en tevens een hofdame van koningin Victoria. Zij kreeg rond vier uur 's middags vaak last van een 'sinking feeling', oftewel een flauwte door de honger. De lunch stelde in die tijd weinig voor en het gat tot het diner was voor haar simpelweg te groot om te overbruggen zonder iets te eten.

Om dit hongerklopje tegen te gaan, vroeg ze haar bedienden om stiekem een dienblad naar haar boudoir te brengen met thee, brood met boter en wat cake of biscuitjes. Dit beviel haar zo goed dat het al snel een vast dagelijks ritueel werd.

Van privémoment naar sociaal fenomeen

Omdat Anna het ongezellig vond om alleen te eten, begon ze vriendinnen uit te nodigen om haar gezelschap te houden. Dit 'damesonderonsje' werd een enorm succes. Toen ze terugkeerde naar Londen nam ze de gewoonte mee, en al snel volgden andere dames uit de aristocratie haar voorbeeld.

Wat begon als een snelle snack in de privékamers, groeide uit tot een modieus en belangrijk sociaal evenement in de salon (de 'drawing room'). Dames trokken hun mooiste jurken aan, lange handschoenen werden gedragen en de tafel werd gedekt met het fijnste porselein en zilverwerk. Zelfs koningin Victoria werd fan en organiseerde haar eigen 'tea receptions'.

De culinaire invulling

In het begin was het menu vrij simpel, maar als chef zie je de evolutie duidelijk terug in de verfijning van de hapjes. De eenvoudige boterhammen maakten plaats voor elegante finger sandwiches (zonder korstjes), zoals de klassieke komkommer met roomkaas of eiersalade. Daarnaast werden de scones met clotted cream en jam een onmisbaar onderdeel, gevolgd door diverse patisserie en zoete taartjes.

Afternoon tea versus High tea

Het is belangrijk om te weten dat wat wij in Nederland vaak 'High Tea' noemen, historisch gezien eigenlijk 'Afternoon Tea' of 'Low Tea' is. De naam 'Low Tea' verwees naar de lage salontafels en comfortabele stoelen waarin de elite plaatsnam.

De echte 'High Tea' was daarentegen een stevige maaltijd voor de arbeidersklasse. Dit werd gegeten aan een hoge eettafel na een lange werkdag, met zwaardere kost zoals vlees, kaas en brood. De lichte, chique traditie met etagères die jij waarschijnlijk bedoelt, is dus de heerlijke erfenis van de hertogin van Bedford.